او از هيچ ممر خللى « 1 » و از هيچ رهگذر زللى خواهد يافت و هيچ مقدمه‌اى از جزوى و كلى امور سلطنت ، بىقرارداد و مصلحت ديد او بر صفحهء ظهور بخامهء انديشه مرقوم خواهد گشت . چون تقرب و تعظيم عليقليخان از حد مراتب مقربان و مخصوصان تجاوز نمود اسمعيل قليخان را قوت هضم اين مادّه نماند و حوصلهء طاقت او گنجايش اين قضيه نداشت لا جرم بناى اعتقاد را بتخيلات فاسده و تصورات باطله مختل ساخته سلوك طريق نفاق و خلاف پيش نظر همت آورده و لواى فساد و عناد ظاهرا و باطنا مرتفع ساخته دفتر حقوق تربيت و رعايت شاهزادهء ملك سيرت را بر طاق تغافل و تكاهل نهاد ، بلكه رقم نسيان بر آن كشيده ، كان لم يكن تصور كرد و شمه‌اى ازين حالات معلوم شاهزاده گرديده و معهذا ، امارات خلاف طريق ادب نيز ازو فهميده طبع شريفش نسبت بخان رفيع الشأن ، منحرف گشت . اما شيوه حلم و اغماض را شعار نفس كرامت دثار ساخته ، از مقام الزام و صدد « 2 » انتقام ميگذشت و چون مكرر آثار خلاف و عناد و اظهار فتنه و فساد ، از خان حقيقت نهاد سمت وضوح يافت و بعضى از اهل شقاق كه شيمهء ذميمهء ايشان ، افروختن آتش نفاقست ، باتفاق بعضى ديگر از گروه شياطين الانس ، انگيز مادهء فساد كرده از طرفين سلسلهء شور و شين را متحرك ساختند و كار به جائى رسانيدند كه شاهزادهء شجاعت پناه را در وادى انديشهء دفع خان عاليشأن انداختند و بعضى از محرمان نفاق پيشه صورت اين انديشه را با قبح وجوه معلوم خان صاحب شكوه كردند و خان با حقيقت باستصواب بعضى از اعاظم اركان سلطنت متشمر پيشدستى گشته اين مضمون را بتلقين و تعليم ايشان با خود « 3 » مقرر ساخت و بجدّ هر چه تمامتر به عمل آوردن اين معنى پرداخت .

--> ( 1 ) - د : خالى ( 2 ) - م : صدر ( 3 ) - م : وخان با خود